Nam Kỳ – Một cuộc cách mạng thất bại?

Cái chết của cải lương miền Nam và sự khác biệt văn hoá Nam Kỳ, Bắc Kỳ
Cẩm nang ứng xử cho người Bắc khi chuyển vào sống ở miền Nam
Kết quả của những trường hợp đoàn kết Nam – Bắc trong lịch sử (cập nhật 2018)

Trong vòng vài tuần ngắn ngủi từ tháng 8 đến tháng 9 năm 1945, Nam Kỳ đã có được sự độc lập. Các nhà lãnh đạo người Việt đã tận dụng một khoảng trống quyền lực trong giai đoạn giữa ngày 15/08, thời điểm Nhật hoàng Hirohito đầu hàng, cho tới ngày 13/09 khi quân Anh chiếm đóng lại vùng đất này. Dĩ nhiên không có gì bất ngờ khi mọi chuyện bắt đầu từ trước đó nữa…
Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật hất cẳng Pháp tại Đông Dương. Hai ngày sau đó, Đế Quốc Việt Nam ra đời tuyên bố nền độc lập cho Trung Kỳ và Bắc Kỳ, vốn là những lãnh thổ được Pháp “bảo hộ”, tuy nhiên chính phủ này vẫn dưới sự bảo trợ của Nhật Bản. Nam Kỳ, vùng lãnh thổ thuộc địa trực tiếp duy nhất của Pháp ở Đông Dương, vẫn nằm trong sự kiểm soát của quân đội phát xít Nhật.
Vào tháng 8, khi đệ nhị thế chiến đã đi vào hồi kết, thì ở miền Nam nhiều lực lượng đã tham gia giành lấy quyền lực. Cao Đài, một tôn giáo với các nhóm vũ trang được đào tạo bởi người Nhật, kiểm soát Tây Ninh, Tây Bắc Sài Gòn xuống các vùng ở đồng bằng sông Mekong. Phật giáo Hoà Hảo, một tôn giáo cải biên từ đạo Phật được sáng lập bởi một lãnh đạo có khả năng tiên tri – Huỳnh Phú Sổ, kiếm soát các khu vực xa xôi hơn ở phía Tây Nam Kỳ. Lực lượng thanh niên tiền phong của bác sĩ Phạm Ngọc Thạch thu hút khoảng 1 triệu thành viên khắp miền Nam. Các nhóm khác như Bình Xuyên (có tinh thần dân tộc cực đoan) và Troskit cũng có phạm vi ảnh hưởng nhất định. Và còn có cả Đảng Cộng Sản Đông Dương, với rất nhiều thủ đoạn để trở thành trung tâm quyền lực nhưng bị suy yếu bởi chủ nghĩa phe phái. Theo lời của Trần Văn Giàu, lãnh đạo cộng sản đệ tam ở miền Nam lúc bấy giờ, việc chuẩn bị cho cuộc nổi dậy ở Sài Gòn là “cuộc chạy đua với thời gian”. Và mục tiêu của ông không chỉ là lật đổ sự thống trị của người Nhật, mà còn là phòng thủ cho sự trở lại của người Anh và người Pháp. (và họ đã đến vào ngày 13 tháng 9 và ngày 3 tháng 10).
Phác thảo cho giai đoạn này, sự kiện hay được gọi là tổng nổi dậy tháng tám, hay Cách Mạng Tháng Tám, thật sự rất phức tạp và hỗn loạn. Các nhóm người quốc gia cạnh tranh để giành quyền lực và tổ chức các cuộc biểu tình đối lập nhau. Cuối cùng, những người cộng sản đệ tam và Thanh niên tiền phong đã tập hợp được nhiều (nhưng không phải tất cả) các phe đối lập để cùng nhau liên minh trong cái gọi là “Lâm Uỷ Hành Chánh Miền Nam”.
Quá trình này kết thúc vào một cuộc biểu tình quần chúng vào ngày 2 tháng 9, khi ít nhất vài trăm nghìn người (có thể đã lên tới một triệu) đã kẹt lại khu trung tâm Sài Gòn và chiếm quyền kiểm soát thành phố. Sự kiện này được nhân rộng ở miền Nam và mang lại sự độc lập cho đất nước.

Lực lượng Thanh Niên Tiền Phong của bác sĩ Phạm Ngọc Thạch

Ảnh: Lực lượng Thanh Niên Tiền Phong bày tỏ lòng trung thành với Quốc gia. Trong bối cảnh Nhật chiếm đóng miền Nam, chuyện bị ảnh hưởng bởi tư tưởng phát xít không phải là một điều quá khó hiểu.

Sách sử chính thống Việt Nam chép sự kiện này là để giành chính quyền từ tay Nhật và Pháp. Trên thực tế, không có lực lượng nước ngoài quan trọng nào phản đối người Việt từ giữa tháng 8 đến ngày 13 tháng 9. Người Nhật đã tập trung hầu hết các thường dân Pháp và giam giữ các nhân viên quân sự trong cuộc đảo chánh vào tháng Ba, vì vậy Pháp không có khả năng ảnh hưởng đến cuộc nổi dậy. Về phần mình, Nhật Bản cũng không phản đối Ủy ban này. Tướng Terauchi hứa với ông Phạm Ngọc Thạch, trưởng đoàn Thanh niên Tiền phong, để đổi lấy lương thực cho quân đội, người Nhật sẽ cung cấp vũ khí của Pháp cho người Việt và không can thiệp vào cuộc nổi dậy.
Huy động cho một cuộc nổi dậy hàng loạt, sau đó thực hiện nó, là một thành công đáng kể. Nhưng trong khi người Việt tạm thời chung tay chống lại sự trở lại của Pháp, thì các cuộc tranh chấp chính trị đã làm suy yếu sự thống nhất này, từ tháng 09/1945 đến năm 1947, phe đối lập theo chủ nghĩa dân tộc đã bị rạn nứt. Rồi sau đó, người Việt phải trải qua một cuộc chiến chinh dài, từ 1945 đến 1954 mới giành lấy được một sự độc lập cho hai nước Việt Nam, một ở Bắc, và một ở Nam.

Nguồn: http://www.endofempire.asia/0825-cochinchina-a-failed-revolution-3

COMMENTS

WORDPRESS: 0