HomeÂm nhạc

Đôi lời về nhạc Bắc Kỳ và nhạc Nam Kỳ

Nhận xét về hiện tượng Lưu Minh Tài
Nhạc bolero có phải là tất cả tinh túy của âm nhạc miền Nam?
Cái chết của cải lương miền Nam và sự khác biệt văn hoá Nam Kỳ, Bắc Kỳ

Miền Nam có tài tử cải lương thật sự là một thứ quốc nhạc với đầy đủ âm luật rõ ràng, hệ thống bài bản rất quy củ, dễ dàng ghi chép và truyền lại cho hậu thế. Trong khi đó, bake thì chọn tân nhạc làm đối trọng, các nhạc sĩ Bắc 54 sau khi di cư vô Nam đã ra sức dùng hệ thống tuyên truyền thông tin của mình để thống trị tân nhạc, dẫn tới hiện tượng phần lớn bài hát tân nhạc hiện tại đều được ca bằng giọng Bắc (trừ một số bài mang âm hưởng dân ca Nam Bộ thì ca bằng giọng Nam).

Không thể phủ nhận rằng các nhạc sĩ Bắc 54 đã sáng tác ra những bài hát ca ngợi người lính VNCH cũng như quê hương miền Nam rất hay. Tuy nhiên những người làm nên cá tính của tân nhạc miền Nam phải kể đến những người Nam Kỳ chánh cống như Bắc Sơn, Thanh Sơn, Trúc Phương, Lam Phương. Nhạc sĩ Vinh Sử là người Bình Định còn Phan Ni Tấn nổi danh với “Phải Lòng Con Gái Bến Tre” và “Yêu Cô Gái Bạc Liêu” có cha là người gốc Cần Giuộc, mẹ người Huế.

Sau 1975, lớp nhạc sĩ trẻ tài năng của miền Nam cũng có những cái tên rất nổi bật như Đức Trí, Minh Vy, Hồng Xương Long. Trong đó, hai cái tên sau đã sáng tác ra những nhạc phẩm rất hay như Chim Trắng Mồ Côi, Nỗi Buồn Mẹ Tôi…

Những bài ca của Thanh Sơn, Bắc Sơn đã đi vào lòng khán thính giả miền Nam như là niềm tự hào của âm nhạc phương Nam. Nội dung của các bài hát chủ yếu ca ngợi tình người, những địa danh thân thương của vùng sông nước, cùng sự chung sống hoà hợp của ba chủng tộc là người Nam, Khmer, Chăm, Hoa: “Đường qua Trường Khánh có người bạn Hoa…về Đại Tâm thăm người bạn Khmer…” hay là “Qua Long Xuyên đến Vĩnh Long Trà Vinh… rồi “Dưới sông cá chốt, trên bờ Tiều Châu”…Âm nhạc Nam Kỳ chịu ảnh hưởng của ngũ cung Chăm từ khi các lưu dân Ngũ Quảng càng tiến sâu hơn về phía Nam cho nên rất mùi mẫn với mode Dorian (nói nôm na là cặp hợp âm Am với D, Em với A… là đặc trưng của nhạc Nam Kỳ).

Trong khi đó, rất khó tìm được những bài hát có nội dung tương tự từ các nhạc sĩ Bắc Kỳ, không hề có bài ca nào ca ngợi tình cảm khăng khít giữa người Việt bake và người Cầm Dao Thái Mông người Mèo… Cũng như không có bài nào đi một vòng miền Bắc thăm tỉnh này tỉnh kia ôi Hà Nội ta đẹp quá Thái Bình gái ngon bà cố bla bla bla. Nền âm nhạc bake từ khi bắt đầu biết viết nhạc đã mang cá tính thích lai căng phương Tây, làm cho phức tạp để thể hiện năng lực bản thân chứ nếu nói về âm hưởng cổ truyền của bake thì nó khác hoàn toàn so với chất nhạc từ Huế trở vô. Họ cũng không chịu tiếp thu các mode của nhạc Nam để làm cho các tác phẩm của bản thân trở nên mùi mẫn hơn, nên chuyện ít người nghe là điều dễ hiểu, ít người biết các tác phẩm của họ cho nên họ xuất hiện trên VTV rất nhiều để xiển dương nền âm nhạc “chất” (do họ tự phong) trên đài quốc gia. Lúc nào nhạc bake cũng phải rắn rỏi để chứng tỏ mình manly nhưng thực chất những thứ nhạc mà họ tự cho là cao siêu chỉ là bản sao của nhạc Pháp, nhạc Nga, nhạc Hàn.

Có những nhạc sĩ bake lên tivi rất nhiều nhưng nhạc của họ không ai nghe, họ phải chê bai khán giả không có gu thưởng thức âm nhạc. Cá nhân tui cho rằng những bài ca với vòng hợp âm cao siêu không phải là thước đo giá trị của bản nhạc. Bài ca nào mà người ta còn ca sau thời điểm nó được sáng tác khoảng 30, 40 năm hay lâu hơn thì nó mới thật sự có giá trị.

Tự hỏi rằng giới trẻ miền Bắc số người học chèo có đông bằng thanh niên miền Nam hay không? Mạnh dạn dự đoán ít hơn cỡ 100 lần.

COMMENTS

WORDPRESS: 7
  • comment-avatar

    Nhạc Bắc của Dzoan Mẫn thì rất ok mà

  • comment-avatar
    Nguyễn Đăng Khánh 2 years ago

    ĐM. Nhạc Nam có gì mà hay? Hay hay dở đừng hỏi người trong nước. Hát nhạc vàng cho Tây nghe, coi thử Tây có thích không.

    • comment-avatar

      người nước ngoài là ông nội của mày hay sao mà phải nhờ họ thẩm âm mới biết hay hay dở?

      • comment-avatar
        Bacchinhtong 1 month ago

        Không phải tất cả những bài hát theo điệu Bolero là nhạc sến, mà chỉ là những bài hát quá thê lương, quá ủy mị, quá sầu thảm! Nếu không thì không bao giờ bị những giới thưởng thức nhạc của Sài Gòn phân loại và gán cho chúng cái biệt danh là “nhạc sến”. Tên gọi này đã có từ những thập niên 60 cho đến ngày mất nước, chứ không phải là mới đây! Cho nên bênh vực hay không thì nó cũng đã có tên tuổi, biệt danh gắn liền với những bài nhạc được gọi là sến đó trong một xã hội Việt Nam, thời tân nhạc rất được quần chúng thưởng thức và ủng hộ nhiệt tình.
        Vì có rất nhiều bài nhạc sến quá ủy mị thê lương, cộng thêm với giọng hát buồn thê thảm của vài ba ca sỹ chuyên hát những bài ca sầu thảm này khiến lòng người chiến sỹ bị giảm sút niềm hăng say tranh đấu nơi chiến trường. Các học sinh, sinh viên vì nghe những bài yêu đương, thất tình sầu thảm thì tâm hồn họ càng thêm chán nản muốn buông bỏ tất cả, làm nhụt chí nam nhi thời chinh chiến. Không muốn đấ̀u quân vào các quân ngũ, làm nhiệm vụ thời trai khi giặc cộng đang tàn phá, đang đánh chiếm trên bốn vùng chiến thuật! Họ đã tìm mọi cách để trốn lính với mục đích chỉ muốn vui chơi theo phong trào Hippy thời đó, mặc cho lệnh tổng động viên được chính phủ ban ra!
        Đó là điểm xấu nặng nề nhất mà những bài nhạc tình ủy mị, thê lương đã được cả hội thời đó đặt tên là: làm nhụt lòng chiến sỹ!
        Những người thích nghe loại nhạc sến này, đa số nam nữ thời đó đều có trình độ học vấn và tư duy thấp kém, chỉ quanh quẩn trong tình yêu đôi lứa, trong hận tình, trong hận đời bạc bẽo… mà những lời ca ý nhạc hợp với tâm trạng và trình độ thưởng thức nhạc của họ chỉ tới đó mà thôi, không thể đi xa hơn được nữa!
        Những người có trình độ học vấn cao hơn, trí thức hơn thì họ sẽ thích những bài ca mà các ca sỹ: Lệ Thu, Sỹ Phú, Hoàng Oanh, Thái Thanh, Thanh Lan, Thanh Thúy…. Những bài hát mà các ca sỹ đó hát đều rất tuyệt vời khiến tâm hồn người nghe được thanh thoát, vươn lên cao. Không như những bài nhạc sến mỗi khi nghe xong là rầu thúi ruột, buồn thê lương!!

        • comment-avatar

          thôi dẹp cái luận điệu phân chia đẳng cấp nhạc sang, hèn đi ông ơi. Cái trò phân loại này là của đám Bắc di cư tự cao tự đại chứ thực tế nhạc nào được công chúng đón nhận thì nhạc đó cứ sông mãi thôi, còn gán ghép qua chuyện lính chiến rất là tào lao. Nghe nhạc thôi mà cũng bày trò trình độ thưởng thức là đủ hiểu tâm tính của dân Bắc như thế nào rồi. Xã hội tự do thì người ta sáng tác phục vụ công chúng chứ muốn kiểm duyệt để sáng tác phục vụ chiến tranh như miền Bắc hay sao? Còn nói về sắc thái âm nhạc thì những bài như Anh Đến Thăm Em Đêm 30 hay Yêu Em Vào Cõi Chết của Phạm Duy nghe cũng u ám mù mịt thê thảm chứ có sáng gì đâu? Nhận xét về âm nhạc thì nên loại bỏ thiên kiến chứ tôi thấy mấy cha nội tâng bốc các thể loại nhạc “sang” đa số mang tính tự sướng không khác gì đám nghệ sĩ miền Bắc đương thời bây giờ chê bolero vậy. Nhạc của các ông không phổ biến hơn người khác thì các ông chê khán giả trình độ thưởng thức kém còn các ông là tinh hoa, trình độ thưởng thức cao. Nghe nhạc thôi cũng phân chia giai cấp hèn chi ở xứ đó dù có tầng lớp trí thức tiểu tư sản mà vẫn để cho 2 triệu đồng bào chết đói năm 1945.

    • comment-avatar
      Phong Phuong Hoai 2 years ago

      Ok. Nhạc vàng là cách gọi văn vẻ, gọi là nhạc sến đúng hơn. Trí thức miền Nam đâu có ca thứ này. Miền Nam còn có đờn ca tài tử. Mà tài tử là gì, tức là không chuyên. Không chuyên thì sao phát triển được?

  • comment-avatar
    Địt Mẹ Nam Kỳ Ngu Dốt 2 years ago

    CÁI ÓC CHÓ NHẤT CỦA THẰNG VIẾT BÀI VÀ MẤY THẰNG TỰ NHỤC LÀ NGHE NHẠC BẮC KỲ MỖI NGÀY MÀ ĐÉO NHẬN RA